گت بلاگز اخبار فرهنگی و هنری احیای «ساز قانون» به وسیله بانوان ایرانی

ساز قانون ازجمله معدود سازهای ایرانی است که احیای آن در دوران معاصر مدیون بانوان موسیقی کشورمان هست. نخستین آنها سیمین آقا رضی است که امروز شاگرد خلفش، پریچهر خ

احیای «ساز قانون» به وسیله بانوان ایرانی

احیای «ساز قانون» به وسیله بانوان ایرانی

عبارات مهم : قانون

ساز قانون ازجمله معدود سازهای ایرانی است که احیای آن در دوران معاصر مدیون بانوان موسیقی کشورمان هست. نخستین آنها سیمین آقا رضی است که امروز شاگرد خلفش، پریچهر خواجه راهش را ادامه می دهد و در جشنواره موسیقی فجر نیز روی صحنه خواهد رفت.

به گزارش ایلنا، ساز قانون ازجمله معدود سازهای ایرانی است که احیای آن در دوران معاصر مدیون بانوان موسیقی کشورمان هست. نخستین آنها سیمین آقا رضی محسوب می شود که امروز شاگرد خلفش، پریچهر خواجه، راهش را ادامه می دهد و اتفاقا در جشنواره موسیقی فجر نیز روی صحنه خواهد رفت. متاسفانه راجع به نقش بی بدیل سیمین آقارضی در احیای این ساز قدیمی ایرانی آنگونه که باید و شاید سخن نگفته اند. در این گفتگو که با پریچهره خواجه، نوازنده قانون، انجام شده است راجع به این ساز و نقش «سیمین قانون ایران» و همچنین اجرای وی در جشنواره موسیقی فجر گفتگو کرده ایم.

پریچهر خواجه (نوازنده قانون و استاد دانشگاه) راجع به اجرایی که قرار است با همراهی بهنام معصومی (نوازنده تنبک) در سی و سومین جشنواره موسیقی فجر داشته باشد، گفت: ما روز جمعه ۲۹ دی اجرایی را از ساعت ۱۸:۳۰ در فرهنگسرای نیاوران برگزار خواهیم کرد. من قطعاتی را در دستگاه چهارگاه نوشته ام که آنها را اجرا می کنم و در بخشی از برنامه نیز هم بداهه نوازی خواهم کرد. این اجرا به دونوازی ساز قانون و تنبک تخصیص داده شده است دارد که در این اجرا آقای بهنام معصومی نوازندگی تنبک را برعهده دارد. در واقع مجموعه قطعاتی را با عنوان های «طلیعه»، «شفق» و «آذرخش» جهت ساز قانون ساخته ام که آنها را اجرا می کنم و در کنارش به بداهه نوازی نیز می پردازم.

وی راجع به نحوه ورود خود به عرصه موسیقی نیز گفت: من سال ۱۳۶۷ وارد هنرستان موسیقی دختران شدم و جزو نخستین فارغ التحصیلانی در این زمینه هستم که طی هفت سال این دوره را گذرانده ام. سال ۷۴ وارد دانشگاه هنر شدم و در سال ۷۸ در رشته موسیقی موفق به اخذ مدرک شدم. در سال ۱۳۸۱ نیز در مقطع کارشناسی ارشد موسیقی وارد دانشگاه هنر شدم و در سال ۸۳ درسم را تمام کردم. در حال حاضر نیز عضو هیئت علمی دانشگاه هنر هستم. می توان گفت در هر دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد نخستین ورودی و فارغ التحصیل دانشگاه هنر با ساز قانون هستم. خوشبختانه امروز در دانشگاه های متفاوت دانشجویانی در زمینه ساز قانون دارم.

وی همچنین راجع به سیمین آقارضی (نوازنده مطرح ساز قانون) عنوان کرد: زن سیمین آقارضی نخستین تکنوازساز قانون به شیوه ایرانی بودند و بعد از ایشان نوازندگان دیگری نیز پا به این عرصه گذاشتند. من به مدت ۱۵ سال شاگرد مستقیم زن سیمین آقارضی بودم. در دهه پنجاه ایشان نوار کاستی با عنوان «قانون سیمین» ضبط و منتشر کردند که همه پدربزرگ ها و مادربزرگ های ما و تمام هم نسلان ما با این نوار کاست زندگی کردند. در واقع ایشان نخستین کسی هستند آلبوم تکنوازی قانون را منتشر کردند و در این زمینه نیز صاحب تالیفاتی بودند.

پریچهر خواجه راجع به احیای ساز قانون ایرانی به وسیله سیمین آقا رضی گفت: پیش از زن سیمین آقا رضی ساز قانون به شیوه عربی در موسیقی بازاری و بزمی و پاپ استفاده می شد ولی در موسیقی ردیف دستگاهی جایگاهی نداشت. قبل از ایشان، آقای مفتاح که بورسیه فرهنگ و هنر سابق بودند در زمینه ساز قانون کار می کردند. ایشان به کشورهای عربی رفتند و در زمینه ساز قانون تحقیقاتی انجام دادند و به کشور برگشتند و یک کتاب آموزش ساز قانون هم نوشتند. آقای مفتاح یکی دو کار هم با آقای بنان به صورت ضبط شخصی و اجرای سلو دارند. ولی سطح نوازندگی آن وقت در ساز قانون آنقدر پیشرفته نبود که امروز است.

قبل از آقای مفتاح هم رحیم و جلال قانونی بودند که در شیراز دستی در هنر داشتند. ولی همه اینها در وقت خودشان قابل ستایش بود و شاید امروز نتوانیم مقایسه ای بدون در نظر گرفتن وقت داشته باشیم. با این حال زن سیمین آقارضی نوازنده درجه یک و «ویرتوز» بودند و ساز قانون را به شیوه ایرانی و تکنیکال به گوش شنونده ها رساندند. بعد از ایشان هم زن ملیحه سعیدی در این زمینه کار کردند. قدر همه این افراد را باید قدر دانست.

این موزیسین در ادامه افزود: کسانی که تاریخ را به خوبی مطالعه کرده اند، می گویند قانون سازی بوده که فارابی در کتاب «موسیقی الکبیر» آن را جزو سازهای مطلق به حساب آورده هست. ساز قانون نیز در ابتدای پیداش خود به این شکل امروزی اش نبود و در طول تاریخ به تکامل رسیده و در این مسیر بسیاری از ملت ها روی آن کار کرده اند. ولی این ساز جزو میراث ما محسوب می شود که متاسفانه در طول تاریخ به واسطه اتفاقاتی که روی داده به کشورهای ترک زبان و کشورهای عربی انتقال یافته شده است است.

وی همچنین ضمن گلایه از محودیت هایی که در زمینه موسیقی جهت بانوان ایجاد شده، عنوان کرد: من از کسانی که همچنان در برابر حضور زنان موزیسین در صحنه می ایستند هیچ توقعی ندارم. تنها تقاضا دارم که زیاد کتاب بخوانند و با دنیای اطرافشان در ارتباط باشند. همانقدر یک زن می تواند مخرب باشد که یک مرد. اگر قرار باشد تخریب صورت بگیرد جنیسیت در آن مهم نیست.

پریچهر خواجه همچنین گفت: سیمین آقارضی نخستین زن نوازنده قانون ایرانی نواز در کشورمان محسوب می شود که نخستین آلبوم تکنوازی قانون هم از ایشان انتشار یافته هست. از آنجا که ایشان انسان بسیار عارف مسلکی بودند هرگز در مصاحبه هایشان چیزی از خودشان در این باره عنوان نکرده اند. من دو کتاب از آثار زن سیمین آقارضی را که مشمول بر ۸۰ قطعه جهت ساز قانون می شود، اجرا و منتشر کرده ام که به صورت آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد.

واژه های کلیدی: قانون | ایرانی | قانونی | موسیقی | اخبار فرهنگی و هنری

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs